Yapay zekâ destekli arama deneyimleri yaygınlaştıkça aynı soru sıkça soruluyor: SEO bitti mi? Kısa cevap hayır; ancak SEO'nun kapsamı genişledi. Artık hedef yalnızca arama sonuçlarında üst sıralarda yer almak değil, yapay zekânın ürettiği cevaplarda güvenilir bir kaynak olarak anılmak.
Neler değişti?
Google'ın yapay zekâ özetleri (AI Overviews), birçok sorguda sonuç sayfasının en üstünde farklı kaynaklardan derlenmiş bir cevap gösteriyor. ChatGPT, Perplexity, Gemini ve Copilot gibi araçlar da kullanıcıların sorularını internetteki kaynakları tarayarak ve çoğu zaman kaynak bağlantılarıyla yanıtlıyor. Bu tablo iki önemli sonuç doğuruyor:
- Bazı bilgi sorgularında kullanıcı, cevabı sonuç sayfasında aldığı için hiçbir siteye tıklamadan aramayı bitirebiliyor.
- Cevabın içinde adı geçen ya da kaynak olarak gösterilen marka, tıklama gelmese bile kullanıcının zihninde yer ediyor.
Yani trafik verileri tek başına resmin tamamını göstermiyor. Genel bilgi sorgularından gelen ziyaretler azalabilirken karar aşamasındaki ve markanızı adıyla arayan kullanıcılar sitenize gelmeye devam ediyor; üstelik çoğu zaman ne aradığını daha iyi bilerek.
Değişmeyen: SEO'nun temeli hâlâ yerinde
Yapay zekâ arama sistemleri, cevaplarını büyük ölçüde taranabilir ve dizine eklenmiş web sayfalarına dayandırıyor. Google da yapay zekâ özelliklerinde yer almak için ek bir teknik gereklilik ya da özel bir işaretleme bulunmadığını, temel SEO ilkelerinin aynen geçerli olduğunu belirtiyor. Dolayısıyla şu temeller her zamankinden önemli:
- Sitenin taranabilir ve dizine eklenebilir olması; robots.txt dosyasının ve teknik hataların düzenli kontrolü
- Hızlı açılan, mobil uyumlu sayfalar
- Açık başlık yapısı ve her sayfanın net bir konuya odaklanması
- Kurum, ürün, hizmet ve sık sorulan sorular için yapılandırılmış veri
- Güncel, doğru ve kimin tarafından yazıldığı belli içerik
Bu noktada basit ama sık unutulan bir gerçeğin altını çizelim: Yapay zekâ cevaplarında kaynak gösterilmek için önce arama motorlarının sayfanızı bulabilmesi gerekir. Teknik sorunlar yüzünden dizine eklenmeyen bir sayfanın, yapay zekâ özetlerinde kaynak olarak yer alması da pek olası değildir.
Google'ın uzun süredir vurguladığı E-E-A-T yaklaşımı (deneyim, uzmanlık, otorite ve güvenilirlik) bu dönemde daha da belirleyici. Kimin yazdığı belli olmayan, başka sitelerdeki bilgiyi yeniden paketleyen içerikler hem klasik aramada hem de yapay zekâ cevaplarında öne çıkmakta zorlanıyor.
Yeni olan: cevap olmaya aday içerik
Yapay zekâ sistemleri bir soruya cevap ararken o soruyu açık ve doğrudan yanıtlayan bölümleri öne çıkarma eğiliminde. Bu nedenle içerik üretirken şu alışkanlıkları edinin:
- Önemli sorulara sayfanın başında kısa ve net bir cevap verin, ayrıntıyı ardından açın.
- Ürün ve hizmetlerinizi somut özellikleriyle anlatın; ölçüler, kullanım alanları ve süreç adımları gibi doğrulanabilir bilgiler verin.
- Markanızın adı, adresi, iletişim bilgileri ve hizmet bölgeleri sitenin her yerinde ve dış platformlarda tutarlı olsun.
- Sektör yayınlarında, iş rehberlerinde ve iş ortaklarınızın sitelerinde adınızın geçmesine özen gösterin; bu tür anılmalar, yapay zekâ sistemlerinin markanızı tanımasına katkı sağlar.
Bu çalışmaların bütününe GEO (Generative Engine Optimization, yani üretken yapay zekâ motorları için optimizasyon) deniyor. GEO, SEO'nun yerine geçen ayrı bir disiplin değil, onun üzerine kurulan yeni bir katman.
Yapay zekâ tarayıcılarına izin vermeli misiniz?
Bazı yapay zekâ şirketlerinin tarayıcıları robots.txt dosyası üzerinden ayrı ayrı yönetilebiliyor. Örneğin OpenAI, model eğitimi için kullandığı GPTBot ile ChatGPT'nin arama özelliği için kullandığı OAI-SearchBot'u ayrı tarayıcılar olarak tanımlıyor. Google'ın Google-Extended ayarı ise içeriğinizin Gemini modellerinde kullanılmasını kontrol ediyor ve sitenizin Google aramasındaki görünürlüğünü etkilemiyor. Böylece eğitim amaçlı taramayı kapatırken arama amaçlı olanlara izin vermek mümkün. Hangi tarayıcıya ne izin vereceğiniz, içeriğinizin niteliğine ve iş modelinize göre bilinçli verilmesi gereken bir karar. Gündeme gelen llms.txt gibi öneriler ise henüz yerleşik bir standart değil; önceliğiniz sağlam bir site yapısı olmalı.
Neyi ölçmeli?
Başarıyı yalnızca organik trafikle ölçmek artık yetersiz. Search Console'daki gösterimler, markanızın adıyla yapılan aramalar, yapay zekâ araçlarından gelen yönlendirmeler ve dönüşümler birlikte değerlendirilmeli. Analiz araçlarınızda chatgpt.com ya da perplexity.ai gibi kaynaklardan gelen ziyaretleri ayrı bir grup olarak izleyebilirsiniz. Sektörünüzle ilgili temel soruları düzenli aralıklarla yapay zekâ araçlarına sorup markanızın cevaplarda nasıl anıldığını not etmek de basit ama öğretici bir yöntem.
SEO bitmedi; sahnesi ve ölçüsü büyüdü. Sitenizin hem arama motorlarında hem de yapay zekâ cevaplarında nasıl göründüğünü birlikte değerlendirmek isterseniz hizmetlerimizi inceleyebilir ya da bize yazabilirsiniz.
